Ən yeni xəbərlər
243 nəfər oxuyub

Aznav naviqasiya sistemi

14.01.2019

«Torpaqdakı dəyişikliyi bir neçə saata görəcəyik» - MÜSAHİBƏ

Az?rbaycanda ilk d?f? olaraq torpaqlara kosmosdan d?qiq n?zar?t edil?c?k. Bunun üçün ?mlak M?s?l?l?ri Dövl?t Komit?si (?MDK) torpaqlar?n t?yinat? üzr? istifad?sind? n?zar?t üçün Peyk N?zar?t Sisteminin yarad?lmas?na start verib. Bu sistem torpaqlar?n s?m?r?li idar? olunmas?na, mühafiz?sin?, burada ba? ver?n d?yi?iklikl?ri izl?m?y?, el?c? d? ünvana getm?d?n qanunsuz tikilil?ri d?rhal a?karlama?a imkan ver?c?k.

Peyk N?zar?t Sisteminin qurulmas? üçün Sloveniyan?n m??hur “Sinergise” ?irk?tinin müt?x?ssisl?rinin t?crüb?sind?n istifad? olunur. Bu günl?rd? layih?nin gedi?ini izl?m?k m?qs?dil? Bak?da olan ?irk?tin r?hb?ri  Grega Milcinski yeni sistemin i?i v? g?tir?c?yi faydalarla ba?l?  «Da??nmaz ?mlak»?n suallar?n? cavabland?r?b:

- C?nab Milcinski, Az?rbaycana bud?f?ki s?f?rinizin m?qs?di n?dir? 

- Son ill?rd? Avropa agentlikl?ri yeni bir peyk xidm?ti yarad?blar. “Centinental 2” adlanan bu qur?u torpaq örtükl?rind? ba? ver?n d?yi?iklikl?ri mü?ahid? etm?y? imkan verir. Biz Az?rbaycanda bu sah?d? ?mlak M?s?l?l?ri Dövl?t Komit?si il? ?m?kda?l??a ba?lad?q v? çox innovativ bir sistem ortaya ç?xarma?a nail olmu?uq. Bu sistem biz? imkan ver?c?k ki, Az?rbaycanda mü?yy?n zaman k?siyind? torpaq örtüyünün, torpaq sah?l?rind? v?ziyy?tin nec? d?yi?diyini mü?ahid? ed?k. S?f?rimizin m?qs?di d? i?l?rin geni?ini izl?m?k, m?sl?h?tl?r verm?kdir. 

- Layih?y? n? vaxt ba?lan?l?b v? onun h?d?fl?ri n?dir?

- Biz Peyk N?zar?t Sisteminin qurulmas? layih?sin? 2 ay  ?vv?l ba?lam???q. Layih? qar??dak? 1 il ?rzind? d? davam ed?c?k. Bu müdd?td? layih? Az?rbaycan ?razisind? yeni tikilil?rin a?kar olunmas?na, hans?sa bir ?razil?rin nec? d?yi?diyini v? ya nec? m?hv oldu?unu görm?y? imkan yaradacaq. Bunun ü?ün bizim yeni bir peyk yaratma?a ehtiyac?m?z yoxdur. Biz indiki m?rh?l?d? Avropada mövcud olan peykl?rd?n istifad? ed?r?k layih?y? ba?layaca??q. Layih?nin ikinci m?rh?l?sind? bu i?l?r Az?rbaycan?n öz peyki olan “Az?rspace” vasit?sil? apar?lacaq. Biz “Az?rspace” peykind?n istifad? il? ba?l? müvafiq qurumlarla müzakir?l?r? ba?layaca??q. Çünki n?zar?t zaman? ?n yax?? n?tic?ni ?ld? etm?k üçün daha çox peykd?n istifad? olunmas? çox effektlidir.

- ?razil?r? t?kc? peykl?rd?n n?zar?t olunacaq?

- Xeyr, peykl?rd?n ?lav?, lokal ?razil?ri mü?ahd? etm?k üçün dronlardan da istifad? olunmas? planla?d?r?l?r. Bu, daha kiçik ?razil?rd? ged?n mümkün d?yi?iklil?ri izl?m?y? imkan ver?c?k.

- Peyk n?zar?tinin i? mexanizmi nec? olacaq? Qur?u vasit?sil? torpaqlara nec? n?zar?t edil?c?k?

- Torpaqlar?n üz?rind?ki d?yi?iklikl?ri effektiv izl?m?k üçün mü?yy?n vaxt ç?rçiv?si qoyulacaq. Bel? ki, peyk h?r 5 günd?n bir mövcud v?ziyy?tin foto??kill?rini ç?kib bazaya ötür?c?k. Sistemd? bütün ölk? ?razisinin 10 metr miqyasda ç?kili?i apar?lacaq. Sonra suni intellekt mexanizmi t?tbiq etm?kl? torpaq örtüyünün q?sa zamanda nec? d?yi?diyini öyr?nm?k mümkün olacaq. M?s?l?n, k?nd t??s?rrüfat? t?yinatl? sah?d? tikinti i?l?ri apar?landa sistem bu m?lumat? fotolar vasit?sil? bazaya ötür?c?k. Bundan sonra ona uy?un t?dbirl?r görm?k asanla?acaq. Biz ?MDK il? birg?, ?sas?n bu parametrl?rd?  informasiyalar toplama?? n?z?rd? tuturuq. Ancaq sistemin istifad? imkanlar? daha geni?dir. Y?ni qanunsuz  tikilil?rl? yana??, dig?r d?yi?iklikl?r d? izl?n?c?k. M?s?l?n, K?nd T?s?rrüfat? Nazirliyi bu sistemd? peyk vast?sil? ?ld? edil?n m?lumatlardan istifad? ed?r?k bitki örtüyünün nec? d?yi?diyini gör? v? ona uy?un t?dbirl?rini h?yata keçir? bil?c?k. Yeni sistem vasit?sil? torpaqlar?n m?hsuldarl???n?n ara?d?r?lmas?, quraql?q sah?l?rinin kateqoriyalara bölünm?si d? t?min edil?c?k. Peykd?n al?nan informasiyalar ?sas?nda r?q?msal x?rit?l?rinin haz?rlanmas? da mümkün olacaq.

- Az?rbaycandak? v?ziyy?tl? tan??s?n?zm?? Torpaq üz?rind?ki d?yi?m?ni nec? görm?k olur? V? peykl? izl?n?nd?n sonra bu sah?d? n? d?yi??c?k?

- Bizim art?q Az?rbaycanla ba?l? m?lumatlar?m?z v? burada i? t?crüb?miz var. Çünki ?mlak Komit?si il? 4 ildir ?m?kda?l?q edirik. Biz onlar?n sisteml?rini, data bazalar?n? d?yi?irik, t?kmil??diririk. Dü?ünür?m ki, Az?rbaycanda haz?rda heç kim aktiv ??kild? torpaqlar?n monitorinqini aparmaq imkan?na malik deyil. Ona gör? d? Az?rbaycan ?razisind? torpaq örtüyün nec? d?yi?diyini d? çox az adam bilir. Bizim yeni layih?nin ?sas m?qs?di ondan ibar?tdir ki, d?yi?iklikl?r operativ formada  öyr?nilsin v? laz?mi t?dbirl?r görülsün.

-Peyk N?zar?t Sisteminin m?lumatlar?ndan dig?r dövl?t orqanlar? da istifad? ed? bil?c?k?

- ?lb?tt?, bu m?lumatlardan ba?qa qurumlar da istifad? ed? bil?rl?r. H?l?lik ancaq ?mlak Komit?si il? ?m?kda?l?q edirik. Ancaq y?qin ki, Komit? dig?r institutlar?, qurumlar? da bu layih?y? c?lb ed?c?k. Peyk vasit?sil? torpaqlara n?zar?t dig?r m?lumatlar? – z?lz?l?l?rin, t?bii f?lak?tl?rin vurdu?u ziyan?, torpaqda ged?n keyfiyy?t d?yi?iklikl?rini izl?m?y? imkan verir. ?ndi z?lz?l?ni önc?d?n x?b?r ver?n metod yoxdur. Ancaq z?lz?l?d?n sonra hans? spesifik ?razil?rin nec? z?r?r ç?kdiyini görüntül?r vasit?sil? izl?m?k mümkün olacaq. 

- Bu layih? ba?a çatd?qdan sonra torpaqlara tam n?zar?t etm?k mümkün olacaq. Bununla hökum?t v? v?t?nda?lar n? qazanacaq?

- Sistem i?? dü?dükd?n sonra hökum?tin ölk? ?razisind? torpaq örtüyünd? ged?n prosesl?r bar?sind? daha d?rin m?lumat? olacaq. Bilirsiniz, torpaqlar?n monitorinqi bütün ölk?l?r üçün problemli m?s?l?dir. Çünki bütün sah?l?r? fiziki olaraq n?zar?t etm?k qeyri-mümkündür. ?ndi Az?rbaycan qanunvericiliyind? d? mü?yy?n qada?alar var. Ancaq bu proqram imkan yaradacaq ki, bu prosesl?r avtomatik ??kild? idar? olunsun.  N?z?r? alsaq, t?bii f?lak?tl?r ba? verdiyi zaman bu proqram hadis?y? daha c?ld reaksiya verm?k imkan? yaradacaq. Bunun n?tic?sind? a??r duruma dü??n v?t?nda?lara daha tez yard?m edil?c?k. Dig?r t?r?fd?n, bu, ?traf mühiti monitorinq etm?k imkan? yarad?r. Bununla da ?traf mühitin hans? s?b?bd?n z?r?r ç?kdiyini mü?yy?n etm?k v? qar??s?n? almaq mümkündür. N?tic?d? v?t?nda?lar daha sa?lam ?traf mühitd? ya?ama?a davam ed?c?k.

- ?g?r peyk 5 günd?n bir informasiya verirs?, dem?li t?bii f?lak?t bar?d? ?n yax?? halda 4 gün sonra m?lumat ?ld? ed?c?yik. Bel? halda ç?tin v?ziyy?td? olan insanlara nec? köm?k olunacaq?

- M?hz bel? hallara gör? d? biz  müxt?lif peykl?rd?n – h?m yerli, h?m d? Avropa mövcud olan peykl?rd?n istifad? etm?y? üstünlük veririk. Bel? oldu?u halda biz t?bii f?lak?t haqq?nda datan? bir neç? saat ?rzind? ?ld? ed? bil?c?yik.

- B?s sizin ölk?nizd? - Sloveniyada bu sistem qurulub?

- Bizd? bu sistem h?l? ki, qurulmay?b, istifad? edilmir. Ancaq Almaniya, Avstraliya,  Niderland, Belçika, AB?-da u?urla istifad? olunur. Bu ölk?l?r layih?nin müxt?lif m?rh?l?sind?dirl?r. V? çox göz?l hald?r ki, Az?rbaycan ancaq o ölk?l?ri izl?m?kl? m???ul olmur, h?m d? layih?y? öz tövh?l?rini verir.

- Peyk N?zar?t sistemind?ki informasiyalar ham?ya aç?q olur? M?s?l?n, Almaniyaya aid olan m?lumatlar? biz ala bil?rikmi, v? ya ?ksin??

- Almaniyada olan datalardan (m?lumatlardan) dig?r dünya ölk?l?ri, o cüml?d?n az?rbaycanl? h?mkarlar?m?z da istidaf? ed? bil?r. Onlar aç?q m?lumatlard?r. Az?rbaycan?n informasiyalar?n?n aç?q platformada yay?lmas?na g?lic?, bu m?s?l? ?MDK-nin q?rar?na ba?l?d?r.  M?lumatlar?n mübadil?si d? t?r?fl?r aras?nda qar??l?ql? raz?la?malardan as?l?d?r.